Uien zaaien

Ik kan me niet heugen dat ik ooit uien gezaaid heb in mei. Dit jaar is het zover. Door al het wisselvallige natte en koude weer kregen we nagenoeg geen kans om het eerder te doen. Veel later dan begin mei kun je beter geen uien zaaien. Een bekend spreekwoord onder de akkerbouwers is; “uien zaaien in mei geeft prei”.
De periode die je nog hebt om rond de langste dag een goed gewas te hebben wordt door zaaien in mei korter. Rond de langste dag beginnen de uien namelijk met bollen. In die korte tijd moet je wel voldoende loof (uienpijpen) hebben om een mooi product te krijgen.
Ik gebruik wel geprimed zaaizaad. Die uien staan een week eerder boven dan niet geprimed zaaizaad. Uiteindelijk zijn we de komende tijd afhankelijk van het weer hoe het groeiseizoen gaat verlopen.

Primen van het uienzaad is het op gang brengen van het zaad en op precies het juiste moment weer stopzetten van het ontkiemingsproces. Zodra het zaadje daarna wordt gezaaid  en voldoende water krijgt, zal het veel sneller ontkiemen dan wanneer het niet geprimed zou zijn. Voordeel is dat het gewas sneller opkomt. Je krijgt een uniformere gewas. Nadeel is wel dat het zaaizaad door de behandeling duurder is, maar je kunt wel 10 % minder uitzaaien. Meer hierover klik hier. Per ha worden 3,7 eenheden uienzaad gezaaid.

Per ha zijn dat ruim 900.000 zaden. Loonbedrijf Breure uit Swifterbant zaait de uien met hun 4,5 meter brede Gaspard0 zaaimachine. Om half 10 is Breure begonnen met zaaien. In de loop van de middag zat de ca. 4 ha uien erin. De omstandigheden voor het zaaien waren goed. Een mooi vlak zaaibed. Het zaadje is op de nog vochtige klei gelegd.

Zaaibedbereiding uien

Maandagmiddag 1 mei het perceel waar de uien komen met de Steketee sneleg combi zaaiklaar gelegd. Omdat we de uien voor de eerste maal in een niet geploegd perceel zaaien, was het wel even spannend hoe de grond zal vallen. Het viel uiteindelijk reuze mee. Ik moest er wel tweemaal over heen om een mooi zaaibed te krijgen waar de uien ingezaaid kunnen worden.
Met de Steketee sneleg combinatie wordt het perceel klaar gemaakt.

Bemesten wintertarwe, peterselie en uien

De wintertarwe, peterselie en uien zijn 18 april bemest. Voor de wintertarwe was dit de tweede bemesting. De wintertarwe en uien zijn bemest met kalkammonsalpeter, of kortweg KAS. KAS is een ammoniumnitraat meststof waaraan kalk is toegevoegd. De meststof bestaat uit 27% stikstof, half in ammoniumvorm en half in nitraatvorm. KAS is de meest gebuikte meststof in Noordwest Europa.

De uien krijgen later in het seizoen nog een tweede bemesting. Dan wordt er naast stikstof ook nog wat kalium gegeven.
Op de peterselie is een mengmeststof gestrooid, namelijk 20-34. In deze mengmest kunstmest zit 20 % en 34 % fosfaat. Peterselie heeft graag wat fosfaat nodig aan de basis.

Schijveneggen

Woensdagochtend 1 maart was ik al vroeg uit de veren. Doel; de eerder in december afgevroren gele mosterd groenbemestermengsels verder kapot maken en lichtjes inwerken met de schijveneg. Waarom zo vroeg? Omdat het licht vroor. Zo heb je minder insporing van de trekker banden op de akker en de klei plakt ook niet.
In de 2 percelen die ik met de Evers Ovlac schijveneg heb bewerkt komen dit jaar suikerbieten en uien. Voorop de Steyr 6150 CVT Impuls trekker heb ik een Perfect klepelmaaier hangen. Deze heb ik niet gebruikt omdat de schijveneg al voldoende goed werk af leverde.
Na de mooie zomer en herfst van 2022 stonden de groenbemesters er zo mooi op, waardoor ik heb besloten om deze niet te gaan onder ploegen, maar de winter over te laten staan. Deze methode wordt ook wel niet-kerende grondbewerking (NKG) genoemd. In de winter beschermt de groenbemester als een soort paraplu de toplaag van de bodem tegen o.a. neerslag. Het bodemleven wordt ook niet verstoord doordat met ploegen de klei 25 cm omgedraaid wordt. Je ziet in de toplaag dan ook veel meer wormen, zie onderstaande foto.

Wormen in NKG bodem.

Meer info over NKG is te lezen in deze brochure.

Het is niet gezegd dat ik deze methode elk jaar toepas.Ik moet er eerst nog veel ervaring mee op doen. Ook elk jaar is weer anders.

Ik ben begonnen om 2.30 uur met de groenbemester te schijveneggen waar vorig jaar 9 ha wintertarwe heeft gegroeid. Hierin is een groenbemester mengsel van gele mosterd, Ethiopische mosterd, vlas, phacelia en haver gezaaid.

Zie hier de gewasgroei van het mengsel.
In dit perceel komen dit jaar de suikerbieten.

26 februari 2023; gewasgroei groenbemester p 2

Voor het schijveneggen zag de groenbemester er zo uit.

Hieronder het resultaat na schijveneggen.


Rond 7.00 uur in de ochtend ben ik begonnen aan de 5,3 ha waar na de oogst van stamslabonen in 2022 alleen gele mosterd is ingezaaid.
Zie hier de gewasgroei van de gele mosterd.
In dit perceel komen dit jaar de uien.

26 februari 2023; gewasgroei gele mosterd p 4

Voor het schijveneggen zag de gele mosterd er zo uit.

Hieronder het resultaat na schijveneggen.

Nu afwachten hoe de grond na een aantal weken erbij ligt als het zaaiwerk gaat beginnen. Word vervolgd.


Video van het schijveneggen.

Uien afleveren oogst 2022

De uien van oogst 2022 zijn afgeleverd. De uien gingen naar J Jansen te Kruiningen. Vrijdagochtend 20 januari is Martin Schoot Uiterkamp begonnen met het laden van de eerste 3 vrachtwagens. Dat doet hij met de verreiker. Met de schepbak kan hij wel 2 ton uien opscheppen. In 20-25 minuten is de vrachtwagen met 27 ton uien wel vol geschept.
Woensdagochtend 25 januari werd het laatste klusje van ca. 14 ton opgehaald.

De kwaliteit van de uien is dit jaar erg goed. Het tarra % is dit jaar 5,1 %. De tarra komt vooral door een enkel zieke ui. De opbrengst is slecht. Vorig jaar netto 65 ton/ha. Nu kom ik op maar 35 ton/ha. De uien van onze partij zijn ook nog erg fijn. Gelukkig zijn de uienprijzen extreem hoog. Een teken dat de oogst van 2022 overal matig was. Bij een tekort lopen de prijzen dan snel op.

Hier is nog terug te zien hoe de uien in 2022 groeiden.

De uien zitten in de pool van Stichting Uienpool Flevoland. In deze pool zitten meerdere akkerbouwers uit Flevoland die hun uien van oogst 2022 inbrengen. De poolcommissie verkoopt deze uien vanaf november 2022 tot en met juni 2023. Uiteindelijk komt daar een gemiddelde prijs uit die tijdens de poolvergadering half juni word bekendgemaakt.

Uien verkiezing mooiste bewaarui 2023

17 januari heeft Landbouwbeurs Noord en Centraal Nederland (LNCN) in samenwerking met Agrifirm en Bejo Zaden/De Groot en Slot de jaarlijkse themadag uien georganiseerd. Tijdens deze dag komen uientelers vanuit het hele land in de Meerpaal te Dronten bijeen om kennis over de uienteelt te vergaren en uit te wisselen. Een aantal sprekers vertellen tijdens de themadag in het theater van de Meerpaal over bepaalde uien gerelateerde zaken zoals de markt, resultaten uienonderzoek, thema klimaatverandering etc.

16 januari 2023; jureren mooiste bewaarui 2023


Elk jaar is de rode draad deze ochtend de verkiezing van de mooiste bewaarui van Nederland. Zelf heb ik ook een aantal jaren hier succesvol aan meegedaan. In 2017 won ik de eerste prijs en de publieksprijs. Zie artikel hier.

Sinds 2018 ben ik gevraagd om in de 3 koppige jury te zitten die de uien jureert. Naast mijzelf waren dat  Kees Claassen van Heijboer en Werner Verschueren van Wiskerke Onions. De sport is om in een klein wit bakje de uien zo mooi mogelijk te presenteren. Er word beoordeelt op vorm, kleur, uniformiteit, huidvastheid, hardheid, sortering en algemene indruk. Dit jaar deden 13 uientelers van uit het hele land mee aan de verkiezing. Niet echt veel. Er waren ook jaren dat er meer dan 20 telers meededen.


16 januari 2023; jureren mooiste bewaarui 2023

De 12 bakjes met uien, rood en geel, staan mooi uitgestald in de Meerpaal.


Jan Pieter Smid uit Zeewolde won de eerste prijs met het ras Dormo, de tweede prijs ging naar Matthé Penders uit Emmeloord met het ras Hysky en de derde prijs was voor Willem Sol uit Wieringermeer met het ras Red Tide.

Omroep Flevoland was aanwezig om hem te interviewen.

Uien proefveld oogsten

Uienzaaizaad veredelaar Seminis uit Wageningen is 5 oktober begonnen met het rooien van hun proefveld. Dit jaar is het proefveld is ook weer ca. 1 ha.  Seminis kan op het proefveld hun assortiment diverse uienrassen onder de praktijkomstandigheden in de Flevopolder beoordelen. Er zitten o.a. gele, rode en witte uien tussen, maar ook lange- en kortedag uienrassen.

Dit jaar is het erg laat dat het proefveld wordt geoogst. Dat komt omdat het proefveld door een late opkomst langzaam opgang kwam.

Eerst worden de uien gerooid en in het zwad gelegd. Daarna worden de uien opgeladen en in netzakjes gedaan. Vrijdagmiddag 7 oktober was men klaar met het proefveld.

Uien laden

Maandag en dinsdag 12 en 13 september zijn de uien van het land geladen. Een week eerder waren de uien gerooid.
Met de Grimme uienlader worden de uien opgeladen. De oplader raapt de uien van de grond. De uien gaan dan over wat zeefbanden en komen op de afvoer die de uien in de wagen brengt. De wagen brengt dan de uien naar het erf. Op het erf word de vracht uien in een grote stortbak gekiept. De stortbak zeeft er losse grond, uienvellen en uien kleiner dan 35 mm uit. Vanaf de stortbak gaan de uien via transportbanden de uienopslag in.

Nu de uien in de uienopslag liggen is het zaak om de uien goed te drogen en te bewaren. De opbrengst is door de droge zomer erg slecht. Schatting 40 ton/ha. Dat is toch 30 ton per ha minder dan vorig jaar. De uienprijzen zijn daarentegen wel erg goed, dat maakt heel veel goed.

13 september 2022; uien laden

Nadat dat de uien van het land zijn gehaald hebben we alles opgeruimd en de transportbanden verplaatst naar mijn collega’s. Daar hebben we woensdag en donderdag de uien opgeladen.


Uien rooien

De uien zijn gerooid. Maandag 5 september ben ik begonnen aan het perceel van 7,6 ha. Het ras is Hyway. De omstandigheden om te rooien waren droog. Dit jaar rijden we met onze nieuwe Holaras uienrooier combinatie. Afgelopen winter hebben we de oude omgeruild. Belangrijkste vernieuwing voor ons is dat deze rooier een automatische diepteregeling heeft.  Deze combinatie heb ik samen met twee collega akkerbouwers. Totaal rooien we samen ca. 18 ha uien.

Er word een bed van 1,5 meter gerooid. Voorop de trekker zit een loofklapper die het bovenste deel van het uienloof afklapt. Achter de trekker zit de rooier. Deze ligt de uien op, waarna de uien via 2 zeefbanden omhoog gaan en daarna terug op het land gelegd worden. De uien blijven dan enkele dagen op het land liggen om wat te drogen.

De opbrengst van de uien is erg matig. Vergeleken met vorig jaar 30 % minder. Dit komt allemaal door de droge en met vlagen hete zomer.

Op ons bedrijf ligt nog een 1 ha groot proefveld van Seminis. Deze wordt later geoogst.

Proefrooiing uien 2022

26 augustus is uit het uien perceel een proefrooiing gehaald. Om een beeld te krijgen van wat ik tijdens de oogst kan verwachten aan opbrengst uien meet ik op 2 plaatsen in het uienperceel 1 strekkende meter over de volledige breedte (1,5 meter). Het loof wordt boven de bol afgesneden. Tevens worden de nog aanwezige wortels van de ui verwijdert en de aanhangende grond. Ik weeg de hoeveelheid uien in de maat 35-60 mm. En ik weeg de hoeveelheid uien boven de 60 mm. Dit zijn verkoopbare maten. Dit is de monstername die de VTA ook hanteert. Er wordt een aftrekpost voor verliezen tijdens rooien, spuitpaden etc. van 15 % aangehouden.
Ik teel 1 ras, namelijk Hyway. Volg hier de gewasgroei van de uien in 2022.

De opbrengst is slecht. We komen netto aan een opbrengst van 41 ton/ha. De opbrengst is wel beter als in 2018. Dat was wel een heel slecht, maar net als nu, een heel droog jaar.
De opkomst was dit jaar al onregelmatig. Met Pinksteren hebben we hier veel water gehad en daarna is er maar erg weinig water meer gevallen.

19 juli hebben de uien door het hele warme, droge, schrale weer een flinke klap gekregen. De uien zijn eind juli en 12 augustus wel 2 maal met 20 mm beregend. Het had eigenlijk nog voor de warmte van 19 juli moeten gebeuren. Alleen toen was het zoutgehalte (EC) van het water veel te hoog. Later is dat gezakt.

26 augustus 2022; proefrooiing uien

Hieronder de uitslag van de proefrooiing en de uitslagen van proefrooiingen die in eerder jaren zijn gedaan.

26 augustus 2022; proefrooiing uien